EdebiyatHaberleri Öneriyor: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Dîvânı

edebiyathaberleri.com’da haftanın kitabı: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Dîvânı

EdebiyatHaberleri Öneriyor: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Dîvânı
EdebiyatHaberleri Öneriyor: Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Dîvânı Edebiyat Haberleri Editör
Bu içerik 4708 kez okundu.

Revak Kitabevi

KİTABIN İLK 29 SAYFASINI PDF FORMATINDA İNCELEMEK İÇİN TIKLAYIN!

Mehmed Ali Hilmi Dedebaba D
îvânı
Revak Kitabevi
Istanbul 2012
Yayına hazırlayan: Gülbeyaz Karakuş

Revak Kitabevi’nin yayınladığı Dîvân, Hilmi Dedebaba hakkında kapsamlı bir giriş yazısı ile başlıyor.

Hilmi Dedebaba, tarihe yirmi sekiz yaşında dedebaba olan ilk Bektaşi olarak geçmiş. Postnişinliği döneminde Şahkulu Sultan Dergâhı çevresinde birçok imar faaliyetinde bulunmuş. Namazgâh, çeşme, sofa inşa ettirerek Dergâhı genişletmiş ve daha işlevsel hale getirmiş. Dergâha bir de kütüphane yaptırmış; ancak 1925te tekkelerin kapatılması ile kütüphane, içerisindeki değerli yazma eserlerle birlikte bakımsızlıktan harap olmuş, zamanla metruk bir hale gelmiş. Hilmi Dedebaba neredeyse yeniden inşa ettirdiği Dergâhın giriş kapısına aşağıdaki tecdid kitabesini yazdırmış:

Gelüp bu hân-gâha sıdk ile Âşık ibâdet kıl
Hevâ-yı nefsini terkeyleyüp kesb-i saâdet kıl
Eger olmak dilersen hâl-i hayretden hulûsâne
Makâm-ı Hazret-i Şâhkulu Sultânı ziyaret kıl

Tasavvuf eğitimi yanında medrese eğitimi de alan Mehmed Ali Hilmi Dedebabaya ait üç eser tespit edilmiş: Dîvân, Kâşiful-Esrâr Reddiyesi ve   Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Erkânnâmesi.

Dîvân; gazel, kaside, murabba, müstezat, muhammes, müseddes, muaşşer, mersiye, kıta, müfred, beyit ve tarih düşme tarzında şiirleri ihtiva ediyor.

Eserin yayınlanmasına öncülük eden, Hilmi Dedebabanın aşçılığını yapmış olan Ahmed Mehdî Baba, İfâde başlığı ile eserin ilk baskısında şu sözlere yer vermiş:

"Aşçılığını yapmakla müşerref olduğum sıralarda söylemiş oldukları bazı ârifâne şiirleri kaydetmiştim. Merhumun ismini yâd etmekle rûhunun şâd olmasına vesile, sadık kimselere mütevâzı bir hediye olması ve böylece hizmetini edâ edebilmek üzere bu değerli eserin yayınlanmasına aracılık ettim. Başarı Allahtandır."

Dîvânda, ayetler ve hadisler çok sık kullanılmış. Pek çok meseleye bu araçlarla işaret edilmiş. Dipnotlar ve açıklamalar Osmanlıcaya aşina olmayanlar için de anlaşılır bir dil sunuyor.

Menzil-i tecrîde erdim hırs-ı nefsim terkedüp
Hacı Bektâş-ı Velî'nin çâkeriyim bî-riyâ

Hırs ve nefsi terk eden Müslümanların yazdığı eserler çok önemli, çünkü günümüzde hırs ve nefs Müslümanlar tarafından maalesef İslam adına kullanılıyor ve Dinin önüne geçiyor.

Dîvânda, yalnızca yüzyıl önce insanoğlunun düşünce atlasının ve sevgi coğrafyasının, bütün bilgi birikimini toplu iğne ucu kadar alana sığdırabilen günümüz insanınınkine oranla nasıl geniş olduğunu kanıtlayan ifadeler mevcut; Lü'lü-i lâlâ gibi...

Müellifin yaşadığı an ve mekanda belki de kulakların aşina olduğu but tür ifadeler (Örn: Nâfe-i dil - Gönlün meydana getirdiği misk kokusu) günümüz okurunu her dizede hayretler içerisinde bırakabiliyor. Bu ifade gücü bir bakıma insanın kendisini yeniden keşfine yol açıyor.

Aşk ve güzellik de Dîvân'da fazlaca yer etmiş. Ancak günümüzün sevmek anlayışından çok farklı olarak, sevilenin methedilmesi kadar; sevmek eyleminin, aşkın yaşanma ve idrak biçiminin derinliği de öne çıkıyor.   

"Elif" Ey Elif kametli dilber ey ruhü bedrü'd-dücâ
"Be" Bâ-i Bismillâh ile dîdârın olmuş pür-ziyâ

Hz. Ali, Hz. Hüseyin ve Kerbela Dîvânda fazlaca işlenen konular arasında. Son bölümde ise, tarihlere ayrılmış olarak, devrin pek çok önemli ismine hitap eden şiirler görmek mümkün.

Bahar, çiçekler, doğa sevgisi detaylıca irdelenmiş. Gelincik, fesleğen, hanımeli, nilüfer, karanfil, lale, zambak, yasemin... Şiir bir anda gülistana, lalezara dönüyor ve insanı modern dünyanın keşmekeşinden, beton soğukluğundan, telaş ve gürültüsünden alıp, sükûta, huzura, idrak ve farkındalık meydanlarına taşıyor.

Bi-hamdillâh gidüp gam geldi Nevrûz-i neşât-efzâ
Bezendi sû-be-sû elvân çiçekle dağ ile sahrâ

 .

Bu âlem-kim görürsün bir debistân-ı maârifdir
Kitâb-ı kâinâtı gel oku anla nedir mektûb

.

Gel mâ-sivâdan hubbu kes
Ayrılma Hakk'dan bir nefes
Allâh beş bâkî heves
Bu nefs-i emmâren nedir

.

Cennet akçe ile alınmaz sanma ey zâhid yürü
Akçe ile râzî et bir mü'minin kalbini al

Akçen ile girmek istersen cahîm-i esfele
Çarşû-yı câhiliyyetde libâs-ı küfrü al


Kitabı Yayına Hazırlayan:

Gülbeyaz Karakuş 1980 yılında Sivas’ta doğdu. Lisansını 2003 yılında Marmara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Kelâm-Felsefe bölümünde tamamladı. 2007 yılında Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde “Osmanlı Düşüncesinde Yeni Üslûp Arayışları: Mîzan Gazetesi Örneği” adlı teziyle yüksek lisansını tamamladı. Hâlen Uludağ Üniversitesi Kamu Yönetimi Siyaset Bilimi Bölümünde doktora yapmaktadır.

Revak Kitabevi Mehmed Ali Hilmi Dedebaba Dîvânı Kitap Haftanın Kitabı
Sen de yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Candan Erçetin Okuduğu Kitapları Listeledi
Candan Erçetin Okuduğu Kitapları Listeledi
2018’e Anatolian Sopranos İle Görkemli Merhaba
2018’e Anatolian Sopranos İle Görkemli Merhaba