Büyük Umutlar | Charles Dickens
Cihat Albayrak

Büyük Umutlar | Charles Dickens

Bu içerik 1299 kez okundu.

İlk kez lise yıllarında okuduğum bir kitap 'Büyük Umutlar'. Yabancı dil bölümünde olduğum için, klasik eserlerin sadeleştirilmiş hallerini okuyorduk İngilizce olarak. 'Great Expectations' adıyla basılmıştı elimdeki kitap.

 

Ve, aradan geçen yaklaşık 10 yıla rağmen hala hatırlıyor olmamın nedeni, kitapta geçen bir paragraf. O paragraf aynen şu şekildeydi:
It is a great human weakness to wish to be the same as our friends. If they are rich, we wish to be rich. If they are poor, then we don’t mind being equally poor. We are not ashamed of being stupid, we are only ashamed of being more stupid than our friends. It is a matter of comparison.
It is also a matter of expectation. We don’t miss things that we never expected to have. We are not disappointed at being poor if we never expected to be rich.

Özetle şöyle diyor: "Dostlarımız gibi olmayı istemek, insanın büyük bir zayıflığıdır. Eğer onlar zenginse, biz de zengin olmayı arzularız. Eğer onlar fakirse, o halde onlar kadar fakir olmanın bir sakıncası yoktur. Aptal olmaktan utanmayız; yalnızca, dostlarımızdan daha fazla aptal olmak utandırabilir bizi. Bu kıyaslama ile alakalıdır.

Bu ayrıca, birbeklenti meselesidir. Sahip olmayı zaten hiç ummadığımız şeyleri özlemeyiz de. Zengin olmayı hiç hayal etmemişsek, fakir olmak bizi hayal kırıklığına uğratamaz."

Demirci ustası Joe ve Pip'in öyküsü, Büyük UmutlarPip, anne ve babası olmayan, ablasının bakımında olan bir çocuk. Hayattan çok fazla beklentisi olmayan biri. Yaşadığı küçük kasaba bütün dünyası. İnsan, farkında olmadığı şeyleri hayal edemiyor. Bu nedenle pek fazla hayali de yok Pip'in.

Sonra bir gün, kasabadaki bir kadının evine gidiyor. Ve burada, akranı olan bir kız ile tanışıyor. Bu kız, Pip'in, hayal kurmaya başlamasına neden oluyor. Beklentilerinin oluşmasına. İçinde bulunduğu çevreyi, birlikte yaşadığı insanları, hayatını, sahip olduklarını, giysilerini, yediklerini, konuşmalarını, eğitim(sizliği)ni, utanılacak şeylere dönüştürüyor kendi zihninde.

O kız gibi giyinmek, o kız kadar iyi eğitim almak, o kız kadar insanların olumlu sıfatlarla etiketledikleri biri olmak istiyor. Ve bunu, o kızı sevdiği, ona bir aşk beslediği için istiyor.

Eserin kurgusu, Pip'e, hayallerini gerçekleştirme fırsatını sunuyor. Öte yandan, istediği hemen hemen her şeye sahip olan Pip, o güne dek ailesi olan Joe'dan ve öteki herkesten utanmaya başlıyor. Onları hayatında istemediğini fark ediyor.

Bir şeylere sahip olabilmek için, zaten sahip olduklarından vazgeçmesi gerektiğini düşünüyor. Sonra, Estella'ya asla sahip olamayacağını anlıyor. Bu kitap, insanın dünyanın bütününe sahip olsa bile, insan denen varlığın bir tek tebessümüne bile sahip olamayacağını örnekliyor bize.

Ve beklentilerin, insanı yok ettiğini...

Hayal etmek insanı bazen öyle noktalara taşıyor ki, hayaller insana sahip olmaya başlıyor. Saplantılar, bizi sahip olduklarımızdan da uzaklaştırıyor.

İnsan istemeyi dahi bilmeyen, beceremeyen insan, sahip olmayı ise eline yüzüne bulaştırıyor.

Bu yüzden israf diye bir şey var dünyada. Bu yüzden, kendini beğenmişlikler. Bu yüzden, kendinden olandan, kardeşinden utanmalar... Bu yüzden, savaşalr var, ötekinin olana göz dikmeler, ötekini aç bırakma pahasına daha fazla yeme istekleri...

İnsan, dünyaya sahip. Dünyanın bütün nimetlerine. İnsna, Allah'ın lutfettiği akla sahip, düşünebilme yeteneğine, hafızaya, hatırlayabilme gücüne, vicdana, merhamete.

Ama insan, böylesi zengin olarak yaratılmışken, gözünü hınca dikiyor, nefrete, şiddete, kan dökmeye, göz yaşı dökmeye, yakıp yok etmeye.

İnsan, sahip olduğu insanların kıymetini bilmeyip, ötekilere harcıyor nefesini. Bu yüzden, hep sonradan gözyaşı döküyoruz sevdiklerimizin ardından. Hep kaybettikten sonra, değerleniyor sahip olduklarımız.

Büyük Umutlar, insanın karşı konulamaz isteklerinin nedeni olarak, bir kadın profilini sunuyor bize. Ama aslında, doğru bir okuma ile, şu sonuca varmak hiç de zor değil; kadın, isteklerin nedeni değil sonucu aslında.

Aradan geçen bunca zamandan sonra, kitabın gene nispeten hafif bir baskısını buldum ve bu kez Türkçe olarak okudum. Keyifli, sade ve üzerinde düşündüren bir metin.

Kitabı internet üzerinden satın almak için, aşağıdaki bağlantıları kullanarak, kitabın satıldığı sayfalara doğrudan erişim sağlayabilirsiniz:
 

KitapYurdu
İdefix
D&R

Kitap hakkında yazılanları farklı kaynaklardan okumak için:

Wikipedia
İnsanOkur

Kitabı temel alan bir de film çekilmiş. Filmi online olarak izlemek için buraya tıklayın.
 
Charles Dickens'in hayatı hakkında BBC'nin hazırlamış olduğu bir animasyon var. Oldukça kaliteli ve bilgilendirici.İngilizce bilenler buraya tıklayıp izleyebilirler. İngilizce öğretmenleri için ise derste kullanabilecekleri bir materyal bence.
DİĞER YAZILAR
Sen de yorumla...
Kalan karakter sayısı : 500
İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Candan Erçetin Okuduğu Kitapları Listeledi
Candan Erçetin Okuduğu Kitapları Listeledi
2018’e Anatolian Sopranos İle Görkemli Merhaba
2018’e Anatolian Sopranos İle Görkemli Merhaba